Muzeum Zamek Opalińskich w Sierakowie
Powiatowa Instytucja Kultury
logo Powiat Międzychodzki

Kalendarium

 

Kalendarium historyczne Sierakowa

  • 1334 r. – hipotetyczna data wydania przywileju lokacji miasta Sierakowa wydanego przez króla Kazimierza Wielkiego dla Maćko Borkowica, wojewody poznańskiego.
  • 1388 r. – potwierdzenie istnienia Sierakowa jako miasta w dokumentach sądowych z końca XIV w.
  • 1392 r. – potwierdzenie przywileju założenia miasta na prawie magdeburskim za czasów wojewodziny Wichny.
  • 1397 r. – pierwsze historyczne wzmianki o istnieniu zamku obronnego (castrum) znajdujące się w protokole Sędziwoja Uzarzewskiego.
  • 1404 r. – potwierdzone istnienie kościoła p.w. Wszystkich Świętych wraz ze szkołą parafialną oraz klasztoru zakonu augustianów.
  • 23 czerwca 1416 r. – król Władysław Jagiełło na prośbę Dobrogosta odnawia w Kościanie „dokumenty i przywileje o założeniu praw miejskich Sierakowa, nadane przez Kazimierza Wielkiego, a które później przez nieszczęśliwy wypadek pożaru zniszczone zostały”.
  • 5 lipca 1423 r. – przywilej Dobrogosta i jego żony Świętochny dla mieszkańców miasta, nadający do korzystania „na wieczne czasy z prawa do łąk, pastwisk, wód, drzew drew, i jezior”.
  • 1435 r. – śmierć Dobrogosta Sierakowskiego.
  • 1450 r. – Całość dóbr sierakowskich kupuje Łukasz I Górka herbu Łodzia – wojewoda poznański.
  • 1458 r. – miasto wysyła 6 pieszych zbrojnych na wyprawę przeciw Zakonowi Krzyżackiemu.
  • 11 grudnia 1459 r. –  transumpt przywileju lokacyjnego miasta, dokonany w Piotrkowie przez króla Kazimierza Jagiellończyka, przed 1480 r. – ustanowienie Fundacji kościoła św. Ducha przez Uriela Górkę, biskupa poznańskiego, z budową drewnianej świątyni i szpitala, a później domu starców.
  • 24 maja 1513 r. – potwierdzenie przywileju założenia miasta Sierakowa wydane przez króla Zygmunta Starego, przebywającego w Poznaniu.
  • 1524 r. – istnienie w Sierakowie komory celnej.
  • 7 sierpnia 1553 r. – transumpt przywileju lokacyjnego miasta, dokonany w Krakowie przez króla Zygmunta Augusta.
  • 4 maja 1560 r. – zatwierdzenie statutu cechu kowalskiego przez Łukasza III Górkę.
  • 1571 r. – Łukasz III Górka sprzedaje Sieraków Jakóbowi Rokossowskiemu – staroście z Ostrzeszowa.
  • 1580 r.– skrystalizowanie się obecnej nazwy miasta – „Sieraków”.
  • 1591 r. – Jan Rokossowski sprzedaje dobra sierakowskie za sumę 60.000 Florenów Janowi z Bnina Opalińskiemu.
  • 1603 r.  – wizytacja kościoła parafialnego p. w. Wszystkich Świętych
  • 8 maja 1614 r. – transumpt przywileju lokacyjnego miasta, dokonany w Warszawie przez króla Zygmunta III Wazę.
  • 1619 r. – ufundowanie Kościoła p.w. NMP Niepokalanie Poczętej i Zakonu o. o. Bernardynów przez Piotra Opalińskiego.
  • 1623 r. – założenie przez Piotra, jego żonę i okoliczną szlachtę bractwa pogrzebowego św. Anny, przy kościele o. o. Bernardynów.
  • 29 kwietnia 1624 r. – pogrzeb Piotra Opalińskiego.
  • 1627 r. – ufundowanie przez Zofię z Kostków Opalińską graduału dla bernardynów sierakowskich – dzieła iluminatora o. Grzegorza z Wronek.
  • 1628 r. – wyświęcenie gruntownie wyremontowanego kościoła parafialnego p. w. Wszystkich Świętych (przy rynku).
  • 1641–1642 r. – ukończenie wyposażania Kościoła i Klasztoru o. o. Bernardynów.
  • 30 września 1641 r. – przywilej powołania Bractwa Kurkowego w Sierakowie, wydany przez Łukasza Opalińskiego za pozwoleniem króla Władysława IV. 
  • 1647 r. – Krzysztof odkupuje od swego brata Łukasza Sieraków wraz z okolicznymi dobrami.
  • wrzesień 1650 r. – otwarcie trzyletniego gimnazjum sierakowskiego do którego program nauczania przygotował Jan Amos Komeński wraz z Krzysztofem Opalińskim.
  • 1650 r. – wydanie dzieła autorstwa Krzysztofa Opalińskiego „Satyry albo Przestrogi dla naprawy rządu i obyczajów w Polsce należące, na pięć ksiąg rozdzielone”.
  • 25 lipca 1655 r. – podpisanie aktu kapitulacji wojsk wielkopolskich pod Ujściem przez wojewodów: Krzysztofa Opalińskiego i Andrzeja Grudzińskiego – początek Potopu Szwedzkiego
  • 6 grudnia 1655 r. – śmierć Krzysztofa Opalińskiego, wojewody poznańskiego, właściciela Sierakowa w latach 1647 - 1655.
  • 1657 r. – przybycie do Sierakowa hetmana Stefana Czarnieckiego na czele 13 chorągwi idącego w pogoni za uciekającymi Szwedami,.
  • 7 do 25 czerwca 1658 r. – pobyt na zamku w Sierakowie króla Jana Kazimierza wraz z małżonką Marią Ludwiką Gonzagą.
  • 16 maja 1677 r. –  konfirmacja przywileju Dobrogosta przez króla Jana III Sobieskiego.
  • 18 kwietnia 1692 r.– nadanie wsi Bukowiec statusu olęderskiego.
  • 26 marca 1695 r. – śmierć Jana Karola – koniec męskiej linii rodu Opalińskich..
  • 1705 r. – przemarsze przez miasto wojsk szwedzkich, rosyjskich i saskich podczas wojny północnej.
  • 1700 – 1721 r. – rabunki, kontrybucje – upadek miasta.
  • 1710 r. – wybuch zarazy i związane z tym znaczne wyludnienie miasta. 
  • 12 maja 1713 r. – pożar kościoła parafialnego p. w. Wszystkich Świętych (w rynku).
  • 1740 r. – dobudowa 2-wieżowej fasady do Kościoła Bernardynów z fundacji Katarzyny Leszczyńskiej z Opalińskich – Królowej Polski
  • 19 marca 1747 r. – śmierć Katarzyny Leszczyńskiej z Opalińskich, Królowej Polskiej, miasto przechodzi w ręce jej córki Marii, Królowej Francji i tym samym staje się własnością korony francuskiej.
  • 23 maja 1749 r. – Maria Leszczyńska, królowa Francji, za sumę miliona złotych polskich sprzedaje dobra sierakowskie, w tym miasto Sieraków i 20 okolicznych wsi Henryków z Ocieszyna Bruhlowi – ministrowi króla Augusta III Sasa.
  • 1750 r. – zawiązanie Gminy Ewangelickiej w Sierakowie, z udziałem dysydentów Szwedzkich.
  • 1 października 1751 r. –  przybycie do Sierakowa nowego właściciela miasta, ministra Henryka Bruhla.
  • 1762 r. – ufundowanie pucharu Cechów Różnych z Sierakowa.
  • 1768 r. – Sieraków nabywa baron Piotr Mikołaj Neugarten von Gartenberg Sadogórski – dyrektor mennicy w Saksonii i Warszawie.
  • 1769–1770 r. – przemarsze wojsk Konfederatów Barskich pod wodzą Józefa Godziemby-Gogolewskiego i Ignacego Skarbka-Malczewskiego przez miasto i idących za nimi wojsk pruskich i rosyjskich – liczne kontrybucje pobierane z miasta.
  • marzec 1770 r. – pożar miasta wywołany przez Moskali.
  • 1770–1775 r. – odbudowa miasta, zwolnienie pogorzelców z daniny na rzecz właściciela przez 10 lat, ufundowanie przez Piotra Gartenberga austerii (1775) i apteki (2.04.1777).
  • 1776 r. – powołanie szkoły ewangelickiej w Sierakowie.
  • 27 grudnia 1780 – Piotr Mikołaj Gartenberg–Sadogórski sprzedaje dobra sierakowskie swemu zięciowi K. A. de Fritsch za kwotę 1.255.000 złp.
  • luty 1785 r. – powołanie Straży Ogniowej.
  • 1785 r. – zakończenie budowy i wyświęcenie Kościoła Ewangelickiego.
  • 9 maja 1789 r. – sprzedanie miasta i przyległości Łukaszowi z Bnina Bnińskiemu, starście sokolnickiemu i babimojskiemu
  • 23 stycznia 1793 r. – II Rozbiór Polski, Wielkopolska przechodzi pod panowanie pruskie.
  • 26 stycznia 1793 r. – walki o Sieraków pomiędzy chorągwią Kawalerii Narodowej Klemensa Kwileckiego (150 ludzi), a pruskim regimentem huzarów majora Platena.
  • 1799 r. – nadanie nazwy Zircke, a potem Zirke – wprowadzenie języka niemieckiego.
  • 1801 r.– miasto przechodzi w ręce Ignacego Bnińskiego.
  • 1806 r. – przemarsz wojsk napoleońskich i wyzwolenie miasta.
  • 12/13 lutego 1813 r. – bitwa o Sieraków i most na Warcie, pomiędzy broniącym miasta 17. Pułkiem Ułanów Dywizji Litewskiej, a siłami rosyjskimi dowodzonymi przez gen. adiutanta hrabiego Aleksandra Czernyszewa,
  • 25/26 czerwca 1817 r. – wielki pożar miasta (ocalał jedynie kościół o. o. Bernardynów, zbór ewangelicki, częściowo zamek i zabudowania na peryferiach).
  • 1818 r. – zniesienie konwentu o. o. Bernardynów – dekret króla Fryderyka III.
  • 5 października 1818 – Sieraków kupuje Fryderyk Henryk Ernest von Kottwitz.
  • 28 lipca 1827 r. – miasto przechodzi na własność króla pruskiego Fryderyka III.
  • lipiec 1829 r. – założenie Królewskiego Stada Ogierów w Sierakowie.
  • 1832 r. – masowa epidemia cholery (później również w latach 1848 i 1873).
  • 1833 r. – nadanie nowej ordynacji miejskiej przez króla pruskiego.
  • 1863 r. – remont uszkodzonych wież kościoła p.w. NMP Niepokalanie Poczętej w Sierakowie.
  • luty 1877 r. – zakaz odprawiania nabożeństw w kościele sierakowskim (kulturkampf).
  • 28 października 1877 r. – przyjście na świat Narcyza Putza – patrioty i męczennika, beatyfikowanego 13 czerwca 1999 r. w Warszawie przez Ojca Św. Jana Pawła II.
  • 1883 r. – ustanowienie samorządu miejskiego (magistraty) – powołanie Rady Miejskiej z burmistrzem na czele. 
  • 1903 r. – powstanie Towarzystwa Przemysłowców.
  • 1907 r.  – zawiązanie katolickiego Towarzystwa Robotników Polskich.
  • 1907–1908 r. – budowa linii kolejowej Szamotuły – Międzychód.
  • 1908 r. – powstanie Towarzystwa Gimnastycznego „SOKÓŁ”.
  • 1908 – 1910 r. – budowa betonowego mostu nad strefą zalewową Warty, łączącego miasto z przedmieściem Piaski.
  • 1910 r. – powstanie Spółdzielni Rolniczo – Handlowej „Rolnik” i Banku Ludowego.
  • 1910 r. – oddanie do dyspozycji parafii Domu Katolickiego, fundacji Napoleona Rutkowskiego.
  • 1908–1911 r. – prace archeologiczne prowadzone w Grobi – odkrycie cmentarzysk z wczesnej epoki brązu i wczesnej epoki żelaza
  • 30 lipca 1913 r. – utworzenie Koła Śpiewaczego im. Bolesława Dembińskiego.
  • 1914 – 1918 r. – I Wojna Światowa – znaczna część mężczyzn wcielana zostaje do armii pruskiej.
  • 7/8 stycznia 1919 r. –  wybuch Powstania Wielkopolskiego w Sierakowie – oswobodzenie miasta – dalsze walki na Froncie Zachodnim Powstania.
  • 1919–1921 r. – udział Sierakowian w wojnie bolszewickiej.
  • 1923–1924 r. – strzygonia chojnówka niszczy drzewostan Puszczy Noteckiej.
  • 1924 r. – zawiązanie spółki akcyjnej pod nazwą Huta Szkła „Warta”.
  • 20 listopada 1927 r.– przyjazd X. Prymasa Kardynała Augusta Hlonda, wyświęcenie ufundowanych przez Napoleona Rutkowskiego 2 nowych  dzwonów.
  • 1929 r. – założenie obozów letnich P.W. i W.F. nad Jez. Jaroszewskim.
  • 28 października 1936 r. – pożar drewnianego mostu na Warcie.
  • 5 września 1937 r. – odwiedziny duszpasterskie X. Arcybiskupa Walentego Dymka.
  • 1 kwietnia 1939 – otwarcie Szkoły Rybackiej przy Rynku 4 w Sierakowie.
  • 1 września 1939 r. – wybuch II wojny światowej
  • 10 września 1939 r. – przemówienie gauleitera Artura Greisera na sierakowskim rynku w drodze z Berlina do Poznania
  • 12 grudnia 1939 r. – pierwsze wysiedlenia ludności polskiej do Generalnej Guberni.
  • 10 marca 1941 r. – przejęcie przez hitlerowców budynku kościoła parafialnego p.w. NMP Niepokalanie Poczętej
  • 1941–1944 r. – działalność Ruchu Oporu – istnienie Inspektoratu ZWZ/AK, z siedzibą przy ul. Zamkowej 8, kierowanego przez Bogdana Dąbrowskiego ps. „Kret”.
  • 8 sierpnia 1944 r. – masowe aresztowania członków A.K. i harcerzy.
  • 25 stycznia 1945 r. – uratowanie przed spaleniem i wysadzeniem zabytkowego kościoła pobernardyńskiego zamienionego przez hitlerowców na magazyn sprzętu wojskowego.
  • 28 stycznia 1945 r. – wkroczenie Armii Czerwonej do Sierakowa.
  • 1957–1967 r. – tworzenie rezerwatów przyrody.
  • 8 października 1957 r. – zawiązanie Towarzystwa Miłośników Ziemi Sierakowskiej.
  • lipiec 1963 r. – pożar drewnianego mostu na Warcie.
  • 1 maja 1967 r.– odsłonięcie pomnika na Pl. Powstańców Wielkopolskich.
  • 1978 – 1979 r. – budowa nowego betonowego mostu na Warcie.
  • 1991 r. – powstanie Sierakowskiego Parku Krajobrazowego.
  • 17 lipca 1991 r. – wydobycie z krypty grobowej w kościele 5 sarkofagów Opalińskich, a następnie przeprowadzenie ich konserwacji i rekonstrukcji w Toruniu.
  • 1993–1995 r. – odbudowa fragmentu południowego skrzydła zamku – utworzenie Muzeum „Zamek Opalińskich”.
  • 3 czerwca 1995 r. - uroczyste otwarcie Muzeum Zamek Opalińskich w Sierakowie
  • 1997 r. – rozpoczęcie działalności przez Ośrodek Edukacji Przyrodniczej w Chalinie.
  • 11 kwietnia 2008 – inauguracja obchodów 650-lecia Miasta.

 

 

Pieczęć Maćka Borkowica z 1343 roku przedstawiająca głowę jelenia,
która pomiędzy rogami ma majuskułę gotycką M będąca początkową literą imienia Maćko.
W pysku jelenia umieszczono wić.
Do dnia dzisiejszego głowa jelenia jest herbem miasta Sieraków.

Współpraca


Grupa Historyczna Wielewit


Powiat Międzychodzki


Narodowe Centrum Kultury


Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.